Trump'ın Ekonomi Onay Oranı Tarihi Dibe İndi

Kongre seçimlerine iki haftadan az bir süre kala yayımlanan son kamuoyu araştırmasına göre, Amerikalıların ekonomi konusundaki karamsarlığı salgın dönemindeki seviyelere yaklaşırken, Başkan Donald Trump'ın ekonomi alanındaki kamuoyu desteği en düşük seviyesine indi.

Araştırmaya katılan her 10 Amerikalıdan 8'i ekonomiyi vasat veya zayıf olarak nitelendiriyor. Aralık 2023'ten bu yana görülen en yüksek düzeye ulaşan bu oran, ara seçim öncesinde Cumhuriyetçi adayların karşı karşıya olduğu zorlu tabloyu gözler önüne seriyor.

Ekonomiye yönelik olumsuz görüşler en yoğun biçimde Demokratlar ve bağımsızlar arasında görülse de, son aylarda Cumhuriyetçiler içinde de belirgin bir kötümserlik artışı dikkat çekiyor. Genel kamuoyunun yüzde 63'ü mevcut ekonomik durum ve genel görünüm hakkında karamsar olduğunu belirtirken, bu oran temmuz araştırmasına kıyasla 1 puan arttı. Ancak bu tablonun içinde Cumhuriyetçilerin payı dikkat çekici biçimde yükseldi; temmuzdan bu yana 6 puan artarak yüzde 35'e çıkan Cumhuriyetçi kötümserliği, Trump'ın iki başkanlık döneminin de en yüksek seviyesine ulaştı.

Araştırmayı yürüten Cumhuriyetçi anketör Public Opinion Strategies ortağı Micah Roberts, tablonun bağımsızlar ya da Demokratların daha da karamsarlaşmasından değil, Cumhuriyetçilerin tavır değişikliğinden kaynaklandığını vurguladı. Roberts, Trump başkan olduğundan bu yana Cumhuriyetçilerin ekonominin mükemmel veya iyi olduğunu savunan küçük bir çoğunluğu koruduğunu, ancak artık bu yapının kırılarak yön değiştirdiğini ifade etti.

Ülke genelinde 1.000 kayıtlı seçmenle yapılan ve artı-eksi yüzde 3,1 hata payına sahip ankette, seçmenlerin yüzde 52'ye yüzde 45'lik bir oranla Kongre'de Demokratların kontrolünü tercih ettiği belirlendi. Demokratların 7 puanlık bu üstünlüğü, temmuz ayındaki araştırmaya göre 3 puanlık bir artışa işaret ediyor.

Anket sonuçları Cumhuriyetçiler açısından başka endişe verici sinyaller de barındırıyor. Demokrat seçmenlerin yüzde 72'si 3 Kasım'daki ara seçime yüksek düzeyde ilgi gösterirken, bu oran Cumhuriyetçilerde yüzde 62'de kalıyor. Kadınların seçimlere olan ilgisinin erkeklerden 10 puan daha yüksek olduğu ve Kongre'de Demokrat yönetimini 22 puan farkla tercih ettiği saptandı. Bağımsız seçmenler de yüzde 49'a yüzde 33 gibi belirgin bir farkla Demokrat çoğunluk istiyor. Ayrıca katılımcıların büyük çoğunluğu; yolsuzluk, gıda ve benzin masrafları gibi öne çıkan başlıca kaygılarda Demokratların Cumhuriyetçilere kıyasla daha başarılı olacağını dile getirdi.

Çekişmeli Senato yarışlarına sahne olan sekiz eyaletteki seçmenler, Kongre kontrolünde Demokratları 4 puan önde tutuyor. Trump, 2024 başkanlık seçiminde söz konusu sekiz eyaletin tamamını toplamda 10 puan farkla kazanmıştı.

Araştırmayı yürüten Demokrat anketör Hart Associates ortağı Jay Campbell, son iki haftaya girerken tablonun Cumhuriyetçilerden uzaklaşıp Demokratlara doğru evrildiğini, bunun da Cumhuriyetçi kampanya yöneticilerini oldukça tedirgin edecek bir tablo sunduğunu söyledi.

Ekonomideki genel karamsarlığa karşın Trump'ın genel onay oranı genel olarak yatay kaldı; yüzde 40 onay oranına karşılık yüzde 59 ret oranı kaydedildi. Başkanın mevcut net onay oranı eksi 19 puan seviyesinde bulunurken, bu rakam bir yıl önce eksi 8 puan düzeyindeydi.

Buna karşın Trump'ın ekonomideki net onay oranında, temmuz ayındaki son araştırmaya göre 9 puanlık sert bir düşüş gerçekleşti. Başkanın ekonomi onay oranı üç ayda yüzde 38'den yüzde 34'e inerken, onaylamayanların oranı yüzde 60'tan yüzde 65'e yükseldi. Oluşan eksi 31 puanlık net ekonomi onayı, Trump'ın her iki başkanlık döneminin de en düşük seviyesi olarak kaydedildi. Yüzde 65'lik ret oranı, eski Başkan Joe Biden'ın en kötü performansından bir puan daha yüksek seyrederek Barack Obama dönemine kadar uzanan anket serisindeki en zayıf sonuç oldu.

Seçmenlerin yüzde 36'sı devlet içindeki yolsuzluğu en önemli kaygı konusu olarak tanımlarken, Demokratlar bu meseleyi çözme konusunda 4 puan önde yer alıyor. İkinci en büyük mesele olan gıda ve mutfak masraflarında Demokratların üstünlüğü temmuzdaki 7 puandan 16 puana genişledi. Demokratlar ayrıca demokrasiyi koruma ve yüksek akaryakıt fiyatlarıyla mücadele konularında da Cumhuriyetçilerin önünde çıkıyor.

Cumhuriyetçiler sınır güvenliği ve göçmenlik konusunda güçlü bir üstünlüğe sahip olmayı sürdürüyor, ancak göç konusundaki fark 15 puandan 9 puana geriledi. İstihdam, işsizlik ve İran konularında ise Demokratlar daha başarılı görülüyor; İran konusunda daha önce Cumhuriyetçiler lehine olan 2 puanlık üstünlük, Demokratlar lehine 5 puana döndü.

Kamuoyunun İran savaşına yönelik şüpheci yaklaşımı da sürüyor. Askeri hamlenin İran'ın nükleer kapasitesini engellemeye değdiğini düşünenlerin oranı nisandaki yüzde 53'lük çoğunluktan yüzde 46'ya geriledi. Benzin fiyatlarındaki yükseliş dikkate alındığında bu operasyonun gerekli olduğunu düşünenlerin oranı ise yalnızca yüzde 35 seviyesinde kaldı.

Partiler arası derin görüş ayrılıklarına rağmen yolsuzluk konusunda güçlü bir uzlaşma bulunuyor. Katılımcıların yüzde 93'ü, başkan ve Kongre üyeleri dahil olmak üzere seçilmiş yetkililerin federal hükümetle sözleşmesi bulunan şirketlerin hisselerine doğrudan sahip olmasının veya ticaretini yapmasının yasaklanması gerektiğini belirtti. Yüzde 89'luk bir kesim ise görevdeki bir başkanın birinci derece aile üyelerine ait veya ortak olduğu şirketlere devlet sözleşmesi verilmemesi gerektiğini savundu.

Yolsuzluk başlıca gündemlerden biri olsa da fiyatlar kayıtlı seçmenlerin zihninde belirleyici rol oynamaya devam ediyor. Gıda, akaryakıt ve konut maliyetlerine yönelik kaygılar birlikte ele alındığında, katılımcıların yüzde 57'si için bir numaralı endişeyi oluşturuyor. Katılımcıların yüzde 80'i fiyatların arttığını belirtirken, bu oran bir yıl öncesine göre 5 puan yükseldi; fiyatların normalden daha hızlı arttığını söyleyenlerin oranı da 5 puan artışla yüzde 55'e ulaştı. Ankette gıda maliyeti yüzde 34'e yüzde 23'lük oranla benzin masrafının önüne geçerek daha büyük bir kaygı konusu haline geldi.

Her iki anketör de Demokratların olası kazanımlarının büyüklüğü konusunda temkinli konuştu. Roberts, durumun harita ile ivme arasındaki bir mücadeleye dönüştüğünü kaydederek, seçmenlerin ulusal çapta Demokratlara yöneldiğini ancak tabanların da konsolide olduğunu ve büyük bir değişimin Trump'ın iki yıl önce rahatça kazandığı bölgelerin el değiştirmesine bağlı olduğunu söyledi. Campbell ise durumun tarihi bir yeniden hizalanma seçimi değil, ortalamaya dönüş olduğunu, genç ve azınlık seçmenlerin geri dönmesi ve bağımsızların Trump'ın ekonomi politikalarından bıkmasıyla şekillendiğini belirtti.