Christine Lagarde Avrupa Merkez Bankasından Erken Ayrılıyor

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, görev süresinin normalde sona ereceği Ekim 2027 tarihinden yaklaşık dokuz ay önce, gelecek yıl 7 Şubat'ta görevinden ayrılacağını perşembe günü açıkladı. Bu duyuruyla birlikte halefiyet yarışı resmen başlarken, yeni başkan belirleme sürecinin siyasi pazarlıklar ve Fransa'da derinleşen mali kriz çerçevesinde şekillenmesi bekleniyor.

Temmuz 2019'dan bu yana merkez bankasını yöneten Lagarde; Kovid-19 salgını, Rusya-Ukrayna savaşı ve 2022'de Avrupa Birliği'nde enflasyonu yüzde 11'in üzerine taşıyan enerji fiyatı şoklarına karşı para politikasını yönlendirmiş, böylece küresel finans krizinden bu yana süren negatif faiz döneminin sonunu getirmişti. Lagarde'ın yerine gelecek ismin belirlenmesi için resmi süreç derhal başlatılacak.

ECB'nin ekim ayı faiz kararının ardından düzenlenen basın toplantısında konuşan Lagarde, daha fazla siyasi görüş ifade etme özgürlüğüne kavuşmak için ayrılık tarihini öne çektiği yönündeki haberleri doğruladı. Ayrılış tarihi, Fransa'da ilk turu nisan ayında yapılması planlanan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin hemen öncesine denk geliyor.

Lagarde toplantıda, "Görev süremin sonunu Ekim 2027 yerine Şubat 2027'de ayrılarak erkene çekmemin sebebi, meslektaşlarıma, kurum personeline ve guvernörlere de belirttiğim gibi, söz özgürlüğüne, ifade özgürlüğüne ve para politikası dışındaki meselelere müdahil olma serbestisine sahip olmak istememdir" dedi.

ECB Başkanı olarak "tarafsızlık yükümlülüğü kısıtlaması" altında bulunduğunu vurgulayan Lagarde, "Bağımsız olmanın bedeli olarak bu yetki çerçevesinin dışına çıkamıyoruz. Şu anda sadece Avrupa'da değil, dünyanın pek çok köşesinde, kalbime yakın olan ilkeler doğrultusunda sesimin ve eylemlerimin fayda sağlayabileceğine inanıyorum. Bu ilkelerden biri de... Şu anki ortamda tarafsız kalabileceğimi ve bu tarafsızlıktan rahatlık duyabileceğimi düşünmüyorum. Gerçeklerle ilgileniyorum ve gerçeklerin sıklıkla zedelendiğini, yanlış beyanlarla çeliştiğini görüyorum. Hayatımın son 20 yılı aşkın süresinde bulunduğum konumdan bakıldığında söyleyebileceğim şeyler var. İnsanların dinleyip dinlemeyeceği ayrı bir konu ancak bunları söylemem gerektiğini hissediyorum" ifadelerini kullandı.

Piyasa çevreleri, bu zamanlamanın Lagarde'ın ayrılışını aşırı sağcı aday Marine Le Pen'in anketlerde önde göründüğü Fransa cumhurbaşkanlığı seçimlerinin öncesine taşıdığına dikkat çekti. Lagarde seçimlerde aday olacağına yönelik iddiaları defalarca reddetti. Aberdeen Investments Ekonomisti Felix Feather, erken ayrılığın Fransa'nın yeni cumhurbaşkanının bir sonraki ECB başkanının seçilmesinde hiçbir rol oynamayacağı anlamına geldiğini, bunun da ülkeyi çevreleyen siyasi ve mali belirsizlik ortamında özellikle önem taşıdığını belirtti.

ECB bünyesinde, Baş Ekonomist Philip Lane ve piyasa operasyonlarından sorumlu icra kurulu üyesi Isabel Schnabel'in de gelecek yıl görevlerinden ayrılacak olması nedeniyle diğer üst düzey pozisyonlar için müzakereler şimdiden başlamış durumda. Kurumsal olarak bağımsız olan ECB'nin Yönetim Konseyi, altı üyeli İcra Kurulu ve 21 Avro Bölgesi ulusal merkez bankası başkanından oluşuyor. Ancak tepe yönetimdeki atamalar, Avrupa Parlamentosu ve üye ülkelerle yapılan istişarelerin ardından Avrupa Konseyi tarafından karara bağlanıyor ve müzakereler çoğunlukla ülkelerin temsil gücü üzerindeki siyasi pazarlıkları yansıtıyor.

Lagarde'ın yerine geçebilecek en güçlü adaylar arasında İspanya Merkez Bankası eski Başkanı Pablo Hernández de Cos ile Hollanda Merkez Bankası eski Başkanı Klaas Knot gösteriliyor. 2018-2024 yılları arasında görev yapan De Cos şu anda Uluslararası Ödemeler Bankası'nın (BIS) genel müdürlüğünü yürütüyor. 2011'den 2025'e kadar Hollanda Merkez Bankası'na liderlik eden Knot ise Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü'nde kıdemli araştırmacı olarak görev alıyor.

Fransa'nın tahvil faizlerinin yükselmesi ve Almanya tahvilleriyle olan faiz farkının 2010'ların başındaki borç krizinden bu yana görülen en yüksek seviyeye çıkmasıyla birlikte, yeni atanacak başkanın kriz yönetimindeki rolü kritik görülüyor. Berenberg Baş Ekonomisti Holger Schmieding, G20 bünyesindeki Finansal İstikrar Kurulu'nun (FSB) eski başkanı olan Knot'un finansal türbülansla mücadelede avantajlı olabileceğini belirtti. Schmieding ayrıca AB'nin kendisini Le Pen'in kazanma riskine karşı korumaya çalıştığını ve ECB'nin Fransa'nın mali disiplinsizliğini fonlama niyeti taşımadığını ifade etti.

Validus Risk Management temsilcisi Pierre Roke, daha şahin bir profil çizen Knot'un atanmasının avroyu destekleyebileceğini ancak Fransa gibi çevre ülkelerin tahvil spreadleri üzerinde baskı yaratabileceğini dile getirdi. Roke, De Cos'un atanmasının ise finansal istikrara odaklanan bir süreklilik mesajı vereceğini ve piyasaları daha fazla rahatlatabileceğini kaydetti. ING Küresel Makro Başkanı Carsten Brzeski ise Knot'un Kuzey Avrupa ülkelerinden destek bulabileceğini, De Cos'un ise mevcut İspanyol hükümeti tarafından desteklenip desteklenmeyeceğinin kritik olduğunu belirtti.

1956 Paris doğumlu olan Lagarde, hukuk kariyerinin ardından Fransız hükümetine katılmış, 2007'de bir G7 ülkesinin ilk kadın maliye bakanı ve 2011'de Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) ilk kadın başkanı olmuştu. ECB Yönetim Konseyi'nden ayrılık kararı sonrası perşembe günü ayakta alkış alan Lagarde'ın, bir sonraki aşamada Dünya Ekonomik Forumu'nun (WEF) başkanlığı için önde gelen adaylardan biri olduğu değerlendiriliyor.